آمار تازه مرکز آمار ایران از تورم اردیبهشت ۱۴۰۵ یک معمای عجیب ساخته است؛ «حمل‌ونقل» با تورم ماهانه ۲۰.۲ درصدی در صدر جدول ایستاده، آن هم در شرایطی که در تهران، پرجمعیت‌ترین شهر کشور، مترو، اتوبوس و بی‌آرتی برای مدتی رایگان شده بود و این سیاست حمایتی حتی تا خرداد هم ادامه پیدا کرد.

پس سؤال اینجاست: وقتی بخش مهمی از حمل‌ونقل عمومی رایگان بوده، این جهش از کجا آمده است؟
پاسخ احتمالاً در جایی بیرون از بلیت مترو پنهان شده؛ در قیمت خودرو، قطعات، تعمیرات و هزینه نگهداری ماشین.

در شاخص تورم، حمل‌ونقل فقط کرایه تاکسی نیست. خرید خودرو، لاستیک، روغن، بیمه، تعمیرات و هزینه استفاده از وسیله نقلیه هم در همین گروه قرار می‌گیرد. در هفته‌هایی که بازار خودرو جهش‌های سنگین قیمتی را تجربه کرد، این موج آرام‌آرام خودش را به آمار رسمی هم رساند.
اتفاقاً وقتی داده‌های فروردین و اردیبهشت کنار هم قرار می‌گیرد، تصویر نگران‌کننده‌تر می‌شود. تورم حمل‌ونقل در فروردین ۷.۲ درصد بود، اما یک ماه بعد به ۲۰.۲ درصد رسید. بهداشت و درمان هم از ۹.۵ درصد به ۱۸.۲ درصد رسید و گوشت قرمز و سفید از ۶.۵ درصد به ۱۰.۶ درصد افزایش پیدا کرد.
شاید در نگاه اول این‌ها فقط چند عدد ماهانه به نظر برسند، اما اقتصاددان‌ها معمولاً به «سرعت حرکت» این اعداد نگاه می‌کنند. اگر میانگین رشد این دو ماه با همین آهنگ ادامه پیدا کند، تصویر پایان سال بسیار سنگین خواهد بود.

در حمل‌ونقل، میانگین رشد ماهانه دو ماه اخیر حدود ۱۳.۵ درصد می‌شود. ادامه چنین روندی در مقیاس سالانه معادل تورمی بالاتر از ۳۵۰ درصد است. در بهداشت و درمان، میانگین رشد ماهانه حدود ۱۳.۸ درصد برآورد می‌شود که در صورت تداوم، نرخ سالانه‌ای نزدیک ۳۷۰ درصد می‌سازد. حتی در گوشت قرمز و سفید هم ادامه روند دو ماه اخیر، به معنای تورمی بیش از ۱۶۰ درصد در مقیاس یک‌سال خواهد بود.

این اعداد پیش‌بینی قطعی نیستند؛ اقتصاد همیشه می‌تواند تغییر مسیر بدهد. اما این محاسبه یک هشدار مهم دارد: تورم در برخی بخش‌های زندگی روزمره با سرعتی حرکت می‌کند که اگر مهار نشود، می‌تواند در پایان سال چهره کاملاً متفاوتی به هزینه زندگی خانوار بدهد.

شاید مهم‌ترین پیام آمارهای مرکز آمار همین باشد؛ تورم دیگر فقط در بازار ارز یا دارایی‌ها دیده نمی‌شود. آرام و خزنده وارد زندگی عادی شده است؛ از هزینه رفت‌وآمد تا درمان و خرید روزانه.

تورم وقتی خطرناک‌تر می‌شود که مردم آن را نه در تیتر خبرها، بلکه در تصمیم‌های روزمره حس کنند؛ وقتی کسی کمتر گوشت بخرد، مراجعه به پزشک را عقب بیندازد یا از ترس هزینه تعمیر، ماشینش را کمتر روشن کند.

آن وقت تورم دیگر فقط یک شاخص اقتصادی نیست؛ بخشی از سبک زندگی می‌شود.