اما نکته‌ی جالب اینجاست: این پول فقط برای بازپرداخت بدهی نیست. بخش بزرگی از این سرمایه قراره خرج چیزی شه که شاید پانزده سال پیش حتی اسمش رو هم نمی‌شناختیم: مراکز داده‌ی هوش مصنوعی. جیو همین حالا داره برای متا (همون فیسبوک) یه مرکز داده‌ی هوش مصنوعی توی هند می‌سازه و قول داده طی هفت سال آینده ۱۱۰ میلیارد دلار روی این زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کنه.

حالا بیا یه لحظه فکر کنیم: چطور یه شرکت موبایل تونسته به این نقطه برسه که فیسبوک، گوگل و صندوق‌های سرمایه‌گذاری آمریکایی، صف بکشن تا توش سرمایه‌گذاری کنن؟

جواب توی یه کلمه‌ی ساده‌س: رقابت.

توی هند، چند شرکت مخابراتی سال‌هاست سر مشتری، قیمت و کیفیت با هم می‌جنگن. کسی از بالا نمیاد بگه قیمت اینترنت چقدر باشه؛ بازار خودش تصمیم می‌گیره. و وقتی یه شرکت توی این میدون برنده می‌شه، در رو به دنیا باز می‌کنه: می‌ره بورس، سهامش رو می‌فروشه، و پول دنیا میاد توی جیبش.

حالا بیا این تصویر رو کنار یه تصویر دیگه بذاریم.

توی ایران هم یه بازار مخابرات داریم. مشتری داریم، رقابت ظاهری هم هست. اما وقتی عمیق‌تر نگاه کنی، می‌بینی قیمت‌ها رو بیشتر تصمیمات بالادستی تعیین می‌کنه نه بازار، مالکیت غالب همچنان دولتی یا شبه‌دولتیه، و مهم‌تر از همه، اون دری که هند به دنیا باز کرده، برای ما عملاً بسته‌س. تحریم‌ها و محدودیت‌های ساختاری باعث می‌شن حتی اگه یه اپراتور ایرانی بخواد سهامش رو عرضه کنه، اون سهام توی همون اقتصاد بسته‌ی داخلی می‌مونه. هیچ گوگل و متایی پشت در صف نمی‌کشه.

این فاصله فقط درباره‌ی پول نیست. درباره‌ی زمانه.

وقتی یه شرکت با یه IPO می‌تونه میلیاردها دلار جذب کنه و باهاش مرکز داده‌ی هوش مصنوعی بسازه، در واقع داره آینده‌ی دیجیتال کشورش رو نقد می‌خره. زیرساختی که امروز ساخته می‌شه، تعیین می‌کنه ده سال دیگه کی توی بازی هوش مصنوعی جهانی بازیکنه و کی فقط نگاه می‌کنه.

شاید داستان جیو این درس رو بهمون بده: رقابت واقعی توی داخل، به‌اضافه‌ی دری که به سمت دنیا باز باشه، می‌تونه یه شرکت موبایل معمولی رو به یکی از معماران هوش مصنوعی جهان تبدیل کنه. مسیری که بسیاری از کشورهای در حال توسعه، از جمله ما، هنوز فرصت کامل طی کردنش رو پیدا نکرده‌ اند.