بر اساس این گزارش، آنچه خیلیها آن را «کوچکشدن دولت» تعبیر کردهاند، در واقع نوسانی موقتی بوده که بیشتر به دلیل کرونا و بازگشت اقتصادها به وضعیت عادی رخ داده، نه یک روند پایدار و بلندمدت.
نکته جالبتر اینجاست: دنیا دیگر به دنبال «کوچک کردن» دولت نیست، بلکه دنبال «باهوشتر کردن» آن است. یعنی سؤال اصلی سیاستگذاران امروز این نیست که دولت چقدر بزرگ باشد، بلکه این است که دولت چقدر خوب کار میکند، چقدر در بحرانها دوام میآورد و چقدر پول مردم را درست خرج میکند.
جالب است بدانید کشورهای ثروتمند معمولاً بودجهای باثباتتر دارند، اما کشورهای با درآمد متوسط و پایین -مثل بسیاری از کشورهای در حال توسعه- در برابر شوکهای اقتصادی آسیبپذیرترند و بودجهشان بیشتر بالا و پایین میشود. در این کشورها، دولت نقش یک «ضربهگیر» اقتصادی را بازی میکند.
اما شاید مهمترین هشدار گزارش این باشد: نمیشود با یک عدد ساده (مثلاً نسبت بودجه به تولید ناخالص داخلی) گفت دولت بزرگ است یا کوچک. این عدد وقتی حساب میشود که خیلی چیزها را نادیده میگیرد؛ شرکتهای دولتی، صندوقهای بازنشستگی، دولتهای محلی و… . در نتیجه، تصویری که از «اندازه دولت» به دست میآید، میتواند کاملاً گمراهکننده باشد.
برای ایران، پیام گزارش روشن است: پیش از هر تصمیم بزرگ درباره کوچک یا بزرگکردن دولت، اول باید آمارها را شفاف کرد و روش حسابداری دولت را بهروز کرد. در غیر این صورت، هر تصمیمی -چه کوچکسازی، چه بزرگسازی- میتواند نتیجهای معکوس داشته باشد.
در یک جمله: موضوع دیگر «دولت بزرگ یا کوچک» نیست؛ موضوع «دولت باکیفیت» است.