به گزارش اقتصادنامه به نقل از ایسنا، غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در نشست خبری امروز (سه‌شنبه) با تشریح جزئیات اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ اظهار کرد: این سرشماری از نظر ما تحول بزرگی در نظام آماری کشور محسوب می‌شود؛ چراکه توانسته‌ایم همکاری خوبی میان دستگاه‌های مختلف برای به‌اشتراک‌گذاری داده‌ها ایجاد کنیم. تقریباً عمده دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مرتبط با مرکز آمار ایران در این طرح همکاری کرده‌اند و داده‌های موردنیاز برای اجرای سرشماری را براساس دستورالعمل‌های مصوب در اختیار مرکز قرار داده‌اند. همچنین بخش خصوصی در زمینه تبلیغ و ترویج سرشماری و تأمین برخی نیازهای اجرایی به ما کمک کرده است.

گودرزی با قدردانی از همکاری مردم و مأموران آمارگیری ادامه داد: عمده افرادی که برای همکاری در این طرح ثبت‌نام کرده‌اند، از جوانان کشور هستند که در قالب مأموران آمارگیری فعالیت خواهند کرد. در حال حاضر، آموزش‌های سرشماری در سراسر کشور از طریق فضای مجازی و به‌صورت غیرحضوری در حال برگزاری است.

پایان سرشماری‌های ۱۰ساله

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه هدف از اجرای سرشماری ۱۴۰۵ صرفاً انجام یک عملیات آماری در این سال نیست، گفت: هدف اصلی، نهادینه‌سازی این روش برای سال‌های آینده است. از این پس، دیگر سرشماری‌های ۱۰ساله نخواهیم داشت و به سمت اجرای سرشماری در دوره‌های زمانی کوتاه‌تر حرکت می‌کنیم. اینکه سرشماری‌های آینده در دوره‌های یک‌ساله، دوساله یا بازه‌های زمانی دیگر انجام شوند، به مصوبات هیئت وزیران، شورای عالی آمار و سایر مراجع ذی‌صلاح بستگی دارد؛ اما مرکز آمار در نظر دارد آمادگی لازم را برای اجرای سرشماری در دوره‌های کوتاه‌تر فراهم کند.

گودرزی با تأکید بر اهمیت به‌روزرسانی آمار جمعیت اظهار کرد: جمعیت یکی از شاخص‌های مهم برای تصمیم‌گیری در کشور است و در بسیاری از موارد، قوانین تکالیفی را براساس جمعیت مشخص می‌کنند. پیش از این، مرکز آمار ایران برای ارائه اطلاعات به سرشماری سال ۱۳۹۵ و برآوردهای موجود استناد می‌کرد، اما امیدواریم با اجرای این طرح، امکان دسترسی به آمارهای دقیق‌تر و به‌روزتر جمعیت فراهم شود.

همکاری دولت و دستگاه‌های اجرایی در اجرای سرشماری

وی با اشاره به همکاری سازمان برنامه و بودجه با مرکز آمار ایران گفت: در سرشماری قبلی نیز همکاری‌هایی میان دستگاه‌ها وجود داشت، اما نقطه متمایز این دوره، اراده سازمان برنامه و بودجه کشور و به‌ویژه محمدرضا پورمحمدی، رئیس این سازمان، برای هوشمندسازی بود. در همین چارچوب، پروژه‌های هوشمندسازی اجرا شد که یکی از آن‌ها پروژه سرشماری بود.

رئیس مرکز آمار ایران از حمایت رئیس‌جمهوری از اجرای این طرح قدردانی کرد و افزود: با توجه به ماهیت سرشماری و اهمیت آماده‌سازی زیرساخت‌های آن، فرمان اجرایی این طرح از دو سال پیش صادر شد؛ در حالی که معمولاً چنین فرمانی در ماه‌های نزدیک به زمان اجرای سرشماری صادر می‌شود. در طول این دو سال، همکاران مرکز آمار ایران، سازمان برنامه و بودجه، وزارتخانه‌های مختلف و دستگاه‌هایی مانند سازمان ثبت احوال، وزارت کشور، شرکت ملی پست و فراجا اقدامات لازم را پیش بردند. دولت، مجلس شورای اسلامی، قوه قضاییه و سایر بخش‌های حاکمیت نیز هرکدام به سهم خود از اجرای این طرح حمایت کردند.

وی با بیان اینکه آثار این تحول به حوزه جمعیت محدود نخواهد شد، گفت: با مقدماتی که فراهم شده و با توجه به دسترسی مرکز آمار ایران به داده‌های دستگاه‌های مختلف، دستورالعمل‌های مصوب و همکاری میان وزارتخانه‌ها و مرکز آمار، امیدواریم در سال‌های آینده آمارهای به‌روزتر، کاربردی‌تر و متنوع‌تری تولید شود.

استقرار نظام آماری ثبتی‌مبنا در سال آینده

رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به تشکیل ستادهای سرشماری در استان‌ها اظهار کرد: با تشکیل این ستادها، امیدواریم تحول بزرگی در نظام آماری کشور ایجاد شود. پس از اجرای سرشماری سال ۱۴۰۵، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های مرکز آمار در سال ۱۴۰۶، استقرار و توسعه نظام آماری ثبتی‌مبنا خواهد بود که مقدمات آن فراهم شده است. این نظام آماری، ثبت‌پایه و هوشمند خواهد بود و در گستره کشور توسعه پیدا می‌کند. تولید آمارهای استانی و آمارهای جزئی‌تر براساس مشخصات و ویژگی‌های مناطق مختلف نیز از برنامه‌های آینده مرکز آمار ایران است که سرشماری ۱۴۰۵ نقطه آغاز آن خواهد بود.

صرفه‌جویی بیش از ۹۰ درصدی در هزینه‌های سرشماری

گودرزی یکی دیگر از دستاوردهای سرشماری جدید را کاهش قابل‌توجه هزینه‌ها عنوان کرد و گفت: اگر قرار بود سرشماری با همان روش سال ۱۳۹۵ اجرا شود، صرف‌نظر از محدودیت‌های زیرساختی، فناوری اطلاعات و نیروی انسانی موردنیاز، هزینه بسیار زیادی به کشور تحمیل می‌شد. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و تلاش دولت برای کمک به معیشت مردم، تحمیل چنین هزینه‌ای می‌توانست فشار بیشتری ایجاد کند؛ اما با همکاری دستگاه‌های مختلف، تاکنون بیش از ۹۰ درصد در هزینه‌های سرشماری صرفه‌جویی شده و هزینه اجرای این طرح از سطح بسیار بالا به سطح قابل‌قبولی رسیده است.

رئیس مرکز آمار ایران ادامه داد: تلاش می‌کنیم در مرحله اجرای سرشماری نیز با استفاده از رهنمودهای همکاران، دولت، رئیس‌جمهوری و سایر مسئولان، هزینه‌ها را باز هم کاهش دهیم، بدون آنکه کیفیت و دقت کار تحت تأثیر قرار گیرد. اجرای این سرشماری به بهبود ثبت‌های اداری دستگاه‌ها کمک کرده است. همچنین فرایندهای موردنیاز برای تکمیل داده‌ها انجام شده و این فرایندها در حال طی‌کردن مسیر قانونی خود هستند.

ارسال پیامک سرشماری از ۲۵ مهرماه

گودرزی با تشریح نحوه اجرای سرشماری ۱۴۰۵ اظهار کرد: در سرشماری‌های گذشته، ابتدا به سراغ مردم می‌رفتیم و لازم بود درباره فرایند سرشماری اطلاع‌رسانی و توجیه لازم انجام شود؛ اما در سرشماری جدید، ابتدا اطلاعات دستگاه‌های مختلف جمع‌آوری و بررسی شده و آموزش‌ها و هماهنگی‌های لازم با دستگاه‌ها صورت گرفته است. اکنون به مرحله اطلاع‌رسانی عمومی و ارتباط با مردم رسیده‌ایم. داده‌های اداری از وزارتخانه‌ها و سامانه‌های مختلف دریافت شده و با رعایت محرمانگی و اصول تعیین‌شده از سوی مراجع مرتبط، در اختیار مرکز آمار ایران قرار گرفته است. اطلاعات سازمان ثبت احوال و سایر دستگاه‌ها از جمله داده‌های اصلی مورد استفاده در این سرشماری بوده‌اند.

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه سرشماری صرفاً به تعیین تعداد جمعیت کشور محدود نمی‌شود، گفت: موضوع مهم این است که مشخص شود جمعیت در نقاط مختلف کشور چگونه توزیع شده و در چه مناطقی تمرکز دارد. به همین دلیل، مرکز آمار ایران مرجع رسمی اعلام آمار جمعیت کشور است و سایر دستگاه‌ها نیز در چارچوب مأموریت‌های خود اطلاعات موردنیاز را تولید می‌کنند.

گودرزی درباره زمان اعلام نتایج اولیه سرشماری نیز گفت: امیدواریم مرکز آمار ایران بتواند در اواخر اسفندماه و ترجیحاً در اوایل اسفند، نخستین نتایج سرشماری را اعلام کند. البته نتایج کامل‌تر در سال ۱۴۰۶ منتشر خواهد شد، اما تلاش می‌کنیم نتایج اولیه را در اسرع وقت در اختیار مردم، اصحاب رسانه، پژوهشگران و سیاست‌گذاران قرار دهیم. پس از دریافت داده‌های دستگاه‌های اصلی، از جمله سازمان ثبت احوال، شرکت ملی پست، وزارت کشور و فراجا، چارچوب‌های آماری موردنیاز شکل گرفت. اطلاعات آموزش عالی، آموزش‌وپرورش و سایر حوزه‌ها نیز به‌عنوان داده‌های کمکی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

پیامک‌های سرشماری فاقد لینک هستند

رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به آغاز عملیات غیرحضوری سرشماری از ۲۵ مهرماه گفت: در این مرحله، برای بخشی از جامعه پیامک ارسال می‌شود. این پیامک‌ها از طرف مرکز آمار ایران ارسال خواهند شد و فاقد هرگونه لینک هستند؛ بنابراین مردم باید توجه داشته باشند که پیامک‌های ناشناس یا پیامک‌های حاوی لینک، مورد تأیید مرکز آمار ایران نیستند. پیامک‌های رسمی، مردم را به سامانه مشخص دولتی و پنجره واحد خدمات دولت هوشمند هدایت می‌کنند. جزئیات بیشتر نیز در زمان مناسب از طریق رسانه ملی، رسانه‌های مختلف، شبکه‌های استانی و فضای مجازی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

گودرزی با بیان اینکه پیامک‌ها برای همه مردم ارسال نمی‌شود، اظهار کرد: جامعه هدف این مرحله شامل افرادی است که اطلاعات آن‌ها ناقص تشخیص داده شده، اطلاعاتشان در سامانه‌های موجود ثبت نشده یا برای راستی‌آزمایی داده‌ها به بررسی بیشتری نیاز دارند. این فرایند در آبان‌ماه نیز ادامه پیدا می‌کند و از طریق سامانه ارتباطی مشخص، با افرادی که پیامک دریافت کرده‌اند اما در زمان تعیین‌شده اقدام نکرده‌اند، تماس گرفته می‌شود تا برای تکمیل اطلاعات به آن‌ها کمک شود. زمان‌بندی این فرایند نیز براساس مصوبات ستاد سرشماری مشخص خواهد شد.

آغاز عملیات میدانی از دوم آبان‌ماه

رئیس مرکز آمار ایران درباره مرحله میدانی سرشماری گفت: عملیات میدانی از دوم آبان‌ماه در سراسر کشور و همه استان‌ها آغاز می‌شود. در این مرحله، سرشماری به روش ترکیبی انجام خواهد شد؛ به این معنا که داده‌های ثبتی و اداری، مبنای اصلی کار هستند و برای تکمیل اطلاعات، پیمایش و مراجعه میدانی نیز صورت می‌گیرد. استفاده از این روش موجب کاهش سهم پیمایش در مقایسه با سرشماری‌های گذشته می‌شود. در این دوره، محدوده‌های موردنیاز برای پیمایش مشخص شده‌اند و بلوک‌های آماری و واحدهایی که باید به آن‌ها مراجعه شود، از قبل تعیین شده‌اند.

گودرزی با تأکید بر اینکه مراجعه به مردم هدفمند خواهد بود، گفت: در هر استان، همکاران استانی به خانواده‌هایی که قرار است مأمور آمارگیری به آن‌ها مراجعه کند، اطلاع‌رسانی خواهند کرد. مأموران با لباس مشخص، کارت شناسایی و تجهیزات معین برای انجام سرشماری مراجعه می‌کنند. مراجعه به خانوارها با اهدافی مانند راستی‌آزمایی اطلاعات، رفع نواقص موجود و تکمیل داده‌های آماری انجام می‌شود. در مقابل، به بخش عمده‌ای از مردم مراجعه نخواهد شد؛ زیرا اطلاعات موردنیاز آن‌ها از قبل براساس داده‌های اداری و آماری موجود ثبت شده است و ضرورتی برای دریافت مجدد همان اطلاعات وجود ندارد.

رئیس مرکز آمار ایران در پایان با قدردانی از اصحاب رسانه گفت: از حدود دو سال پیش که کار سرشماری آغاز شد، رسانه‌ها در کنار مرکز آمار ایران بودند و در اطلاع‌رسانی به مردم کمک کردند. به‌ویژه در دو تا سه ماه اخیر که به زمان اجرای عملیات نزدیک شده‌ایم، همراهی رسانه‌ها بیشتر شده است. امیدواریم با تداوم همکاری دستگاه‌های اجرایی، ستادهای استانی و رسانه‌ها، سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ به‌خوبی اجرا شود و تجربه‌ای موفق در نظام آماری کشور رقم بخورد.