بانک مرکزی با ابلاغ ضوابط جدید خرید و فروش ارز نقدی، به بانکها و صرافیها اجازه داد ارز را با نرخ توافقی و غیردستوری برای نیازهای واقعی معامله کنند.
هدف اعلامی این تصمیم، بازگرداندن ثبات به بازار ارز و فعالسازی دوباره نقش صرافیهاست؛ شبکهای که پیشتر نیز عبدالناصر همتی، رئیسکل پیشین بانک مرکزی، بر ظرفیت مغفول آن تأکید کرده بود.
رشد قیمت دلار در بازاری کممعامله
همزمان با اجرای سیاست تکنرخی شدن ارز و تعطیلی تالارهای مرکز مبادله، قیمت دلار در بازار آزاد افزایش قابل توجهی را تجربه کرد و به محدوده ۱۴۷ هزار تومان رسید.
با این حال گزارشهای میدانی از فردوسی تا چهارراه استانبول نشان میدهد بازار ارز عملاً با کاهش معاملات روبهرو بوده و قیمتها بیش از آنکه حاصل دادوستد واقعی باشند، بازتاب فضای انتظاری بازار هستند.
بسته شدن بازار تهران
در ادامه این تحولات، بخشهایی از بازار تهران شاهد تعطیلی گسترده مغازهها بود. خیابانهای ۱۵ خرداد، مولوی، خیام و لالهزار از جمله مناطقی بودند که کسبه در واکنش به نوسانات ارزی و دشواری قیمتگذاری، فعالیت خود را متوقف کردند.
شوک قیمتی روغن
همزمان با حذف ارز ترجیحی، قیمت روغن در بازار مصرف افزایش چشمگیری داشت و به گفته شهروندان، در برخی اقلام تا سه برابر بالا رفت.
رصد واکنشها در شبکههای اجتماعی نشان میدهد نگرانی از افزایش هزینههای معیشت و احتمال کمبود کالا، به یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای عمومی تبدیل شده است.
اختلاف روایتها؛ تولید متوقف نشده، اما بازار ملتهب است
آمارهای رسمی از رشد تولید روغن نباتی در ششماهه نخست سال حکایت دارد، اما تولیدکنندگان از تأخیر طولانی در تخصیص ارز و افزایش هزینهها سخن میگویند.
در مقابل، بانک مرکزی اعلام کرده میلیاردها دلار ارز برای کالاهای اساسی اختصاص یافته است؛ اختلافی که ابهام آن به بیثباتی بازار دامن زده است.
کالابرگ در برابر واقعیت بازار
دولت افزایش قیمت کالاهای اساسی را با کالابرگ الکترونیکی پاسخ داده و مدعی است این اعتبار قدرت خرید خانوارها را حفظ میکند.
با این حال محاسبات مستقل نشان میدهد این اعتبار تنها بخشی از هزینههای واقعی یک سبد غذایی حداقلی را پوشش میدهد و فشار اصلی همچنان بر دوش خانوارها باقی مانده است.
واکنش متفاوت بورس
در حالی که مصرفکنندگان با افزایش قیمتها مواجه شدند، بازار سرمایه واکنش دیگری نشان داد. حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت فروش، توجه سرمایهگذاران را به نمادهای صنعت روغن و صنایع غذایی جلب کرد و جریان نقدینگی به این گروهها افزایش یافت.