«چی خریدی؟»پاسخ کوتاه است: «هیچی؛ فقط چند تا خرت و پرت.»این جمله، خلاصه وضعیت خرید شهروندان در فروشگاه مرکزی «شهروند» در محدوده میدان آرژانتین است؛ جایی که مشاهدات میدانی اقتصادنامه نشان میدهد: با وجود تداوم خریدهای روزمره و رفتوآمد قابلتوجه مردم، سبدهای خرید کوچکتر، کمتنوعتر و مصرفیتر از گذشته شدهاند. آن هم در شرایطی که سامانه کالابرگ هنوز فعال نشده و خانوارها ناچارند خریدهای خود را با قیمتهای آزاد تنظیم کنند.
عصر شلوغ، سبدهای خلوت
ساعتهای اوج فعالیت عصرگاهی در میدان آرژانتین، که یکی از هابهای خرید طبقه متوسط تهران محسوب میشود، تصویر متناقضی را به نمایش میگذارد: فروشگاه شلوغ است، اما سبدها خلوت.
بررسی های میدانی دو ساعته خبرنگار اقتصادنامه نشان میدهد: شهروندان دیگر برای خرید گسترده اقلام اساسی به این فروشگاه نمیآیند و گرایش غالب، به سمت کالاهای مصرفی و غیرضروری رفته است.
در سبد بسیاری از خریداران، بهجای گوشت تازه، فرآوردههای گوشتی مانند سوسیس و کالباس دیده میشود. تنقلاتی مانند چیپس و پفک نیز، بهویژه در خانوادههای دارای کودک، سهم چشمگیری از خریدها را به خود اختصاص دادهاند؛ نشانهای از تغییر اجباری الگوی مصرف، نه انتخاب داوطلبانه.
وقتی قیمت، برند را از سبد حذف میکند
اپراتورهای فروشگاه شهروند در گفتوگو با اقتصادنامه میگویند اگرچه بخشی از کالاهای اساسی همچنان تأمین میشود، اما تغییر برند ـ بهویژه در بازار روغن ـ نقش تعیینکنندهای در کاهش تقاضا داشته است. به گفته آنها، برندهای قدیمی روغن با قیمت اقتصادیتر، ظرف مدت کوتاهی به فروش رفته و اکنون قفسهها با برندهای جدید و گرانقیمت پر شدهاند.
فروشندگان معتقدند خریداران بهدلیل قیمتهای بالا و ناشناخته بودن این برندها، از خرید روغن صرفنظر میکنند؛ موضوعی که باعث افت محسوس فروش این کالای اساسی شده است. فعالان بازار میگویند پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت روغن در برخی موارد تا حدود ۲۰۰ درصد افزایش یافته و آنچه رفتار مصرفکننده را تغییر داده، «افزایش قیمت» است، نه صرفاً جابهجایی برندها.
فروشگاه شلوغ، تقاضای کم
اگرچه بخش سوپرمارکت فروشگاه شهروند از نظر رفتوآمد خلوت به نظر نمیرسد، اما مقایسه با ماههای گذشته از کاهش محسوس تقاضا در سایر بخشها حکایت دارد. خرید کالاهای غیرمصرفی و حتی برخی اقلام اساسی کاهش یافته و سبدهای خرید نهتنها کوچکتر شدهاند، بلکه تنوع آنها نیز به حداقل رسیده است.
یکی از شهروندان میگوید: «قبلاً سبد پرتر بود؛ حالا میآیی، قیمتها را نگاه میکنی و رد میشوی.»
آنچه در شعبه آرژانتین فروشگاه شهروند دیده میشود، تنها یک تغییر ساده در الگوی خرید نیست؛ بلکه بازتاب مستقیم فشار قیمتها بر سفره طبقه متوسط است.
.gif)
