گاهی یک عدد، از هزار گزارش گویاتر است.امروز آن عدد ۱۰۰ درصد است؛ بیشترین جهش قیمتی ثبتشده در برخی اقلام بازار لوازم خانگی در دیماه ۱۴۰۴.
یعنی چه؟
یعنی کالایی که ماه قبل ۱۰ میلیون تومان بوده، حالا ۲۰ میلیون تومان قیمت دارد.
اما این فقط یک شوک قیمتی ساده نیست؛ این عدد، نشانهای از تغییر رفتار بازار، تغییر رفتار مصرفکننده و ورود اقتصاد به فاز عمیقتری از رکود تورمی است.
گزارش پیشرو، این عدد را کالبدشکافی میکند.
فصل اول: ۱۰۰ درصد یعنی چه؟ به زبان ساده
۱. از ویترین تا خانه
وقتی قیمت یک کالا ۱۰۰ درصد رشد میکند، فقط برچسب تغییر نکرده؛
قدرت خرید نصف شده است.
اگر یک خانواده برای خرید یخچال یا ماشین لباسشویی پسانداز کرده بود، اکنون باید همان مسیر را از ابتدا طی کند.
یعنی خرید به تعویق میافتد.
یعنی تقاضا قفل میشود.
۲. جهش پلکانی یا سقوط آزاد؟
گزارشها نشان میدهد در دیماه ۱۴۰۴:
بسیاری از اقلام لوازم خانگی ۳۵ تا ۸۰ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
در برخی کالاهای کوچکتر، افزایش قیمت به ۱۰۰ درصد رسیده است.
نکته مهم اینجاست: این جهش، بعد از افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی آذرماه رخ داده است.
یعنی بازار در فاصله حدود ۶۰ روز، دو موج تورمی متوالی را تجربه کرده است.
این دیگر تعدیل تدریجی نیست؛این شوک است.
فصل دوم: بازار چرا فروختن را فراموش کرده است؟
۱. پارادوکس عجیب؛ قیمت بالا میرود، فروش صفر میشود
در حالت عادی، افزایش قیمت ممکن است سود اسمی فروشنده را بالا ببرد.
اما اکنون فعالان بازار از «رکود کامل» صحبت میکنند.
فروشگاهها حتی با عرضه کالا به قیمت نزدیک به عمدهفروشی، مشتری ندارند.
یعنی عدد ۱۰۰ درصد فقط فشار بر مصرفکننده نیست؛
زنجیره تولید و توزیع را هم فلج میکند.
۲. اقتصاد در فاز رکود تورمی عمیقتر
وقتی همزمان:
قیمتها جهش میکنند و تقاضا سقوط میکند
اقتصاد وارد فاز خطرناکتری میشود.
این همان رکود تورمی است؛اما در سطح خرد و ملموس زندگی روزمره مردم.
در چنین وضعیتی، تولیدکننده هم انگیزه سرمایهگذاری ندارد.
فروشنده هم ریسک انبار کردن کالا را نمیپذیرد.
و مصرفکننده خرید را عقب میاندازد.
فصل سوم: عدد ۱۰۰ درصد چه سیگنالی میدهد؟
۱. تغییر جایگاه کالاهای بادوام
لوازم خانگی، کالای لوکس محسوب نمیشود.
اینها کالاهای ضروری زندگی شهریاند.
وقتی این بازار وارد جهش ۱۰۰ درصدی میشود، یعنی:
* خانوارها وارد فاز «تعویق مصرف» شدهاند.
* خرید کالاهای بادوام از سبد اولویت خارج شده است.
این همان مرحلهای است که معمولاً پیشدرآمد افت عمیقتر در تولید صنعتی است.
۲. عددی که باید معیار سیاستگذاری شود
اگر در یک بازار بزرگ مصرفی، در عرض یک ماه امکان ثبت افزایش ۱۰۰ درصدی وجود دارد،
سؤال اصلی این است:
مکانیزم ثبات کجاست؟این عدد باید به یک شاخص هشدار تبدیل شود.
هر سیاست ارزی، تجاری یا صنعتی باید به این سؤال پاسخ دهد:
چگونه میخواهیم از تکرار «۱۰۰ درصد» جلوگیری کنیم؟
۳. هشدار پایانی
تورم وقتی به ۱۰۰ درصد در یک ماه در یک بازار مشخص میرسد، دیگر صرفاً یک عدد نیست؛این نشانه بیثباتی انتظارات است.
وقتی فروشنده نمیداند ماه بعد چه قیمتی خواهد داشت،
وقتی خریدار نمیداند پساندازش چه ارزشی دارد،
اقتصاد وارد منطقه مهآلود میشود.
عدد ۱۰۰ درصد،فقط روایت یک شوک قیمتی نیست؛صدای تغییر فاز اقتصاد است.
.gif)
