سقف تسهیلات مسکن دوباره بالا رفت. هیأت عالی بانک مرکزی سقف وامهای خرید، ساخت، جعاله و ودیعه مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم را افزایش داده است. مهمترین عدد این مصوبه برای تهرانیها، وام یک میلیارد تومانی هر فرد و ۲ میلیارد تومانی زوجین است.
در شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر هر فرد میتواند ۸۰۰ میلیون تومان و زوجین یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تسهیلات خرید یا ساخت دریافت کنند. سقف این وام در سایر مناطق نیز برای هر فرد ۶۰۰ میلیون و برای زوجین یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان شده است.
مستأجران هم سهمی از مصوبه جدید دارند. سقف وام ودیعه در تهران به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است. مستأجران مراکز استانها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر میتوانند ۳۰۰ میلیون تومان و در سایر مناطق ۲۰۰ میلیون تومان وام بگیرند. تسهیلات جعاله برای تعمیر خانه نیز از ۲۸۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
اما ۲ میلیارد تومان در بازار مسکن تهران واقعاً چقدر قدرت خرید دارد؟
اگر برای یک محاسبه ساده قیمت هر مترمربع آپارتمان را ۱۵۰ میلیون تومان در نظر بگیریم، کل وام زوجین فقط هزینه خرید ۱۳.۳ مترمربع را پوشش میدهد. با قیمت متری ۱۷۰ میلیون تومان این عدد به کمتر از ۱۲ متر میرسد.
حالا سراغ یک خانه ۷۰ متری برویم. با قیمت متری ۱۵۰ میلیون تومان، چنین واحدی حدود ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قیمت دارد. وام ۲ میلیاردی فقط حدود ۱۹ درصد این مبلغ را تأمین میکند و خریدار باید ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان دیگر از جیب خود بیاورد.
اگر قیمت هر متر را ۱۷۰ میلیون تومان حساب کنیم، قیمت همان آپارتمان ۷۰ متری به ۱۱ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان میرسد. در این حالت سهم وام از قیمت خانه به حدود ۱۷ درصد کاهش پیدا میکند و آورده مورد نیاز خریدار نزدیک ۱۰ میلیارد تومان خواهد بود.
برای خانههای نوساز فاصله بیشتر هم میشود. برخی برآوردهای مبتنی بر فایلهای عرضهشده، متوسط قیمت واحدهای حداکثر سه سال ساخت تهران را حدود متری ۲۴۰ میلیون تومان نشان دادهاند. با این مبنا ۲ میلیارد تومان فقط پول حدود ۸ متر خانه نوساز است.
یک نکته دیگر هم در عدد ۲ میلیارد تومان پنهان مانده است. این وام از محل اوراق گواهی حق تقدم پرداخت میشود؛ یعنی متقاضی برای رسیدن به تسهیلات باید هزینه خرید اوراق را هم بپردازد. در نتیجه مبلغی که در نهایت به عنوان قدرت خرید خالص در دست خریدار باقی میماند از عدد اسمی وام کمتر است.
در بازار اجاره هم افزایش سقف وام تهران به ۴۰۰ میلیون تومان خبر مهمی برای مستأجران است اما اثر واقعی آن را باید کنار رقم رهن خانهها دید. در محلههایی که ودیعه یک واحد معمولی به ارقام میلیاردی رسیده، ۴۰۰ میلیون تومان تنها بخشی از پول پیش را پوشش میدهد.
بنابراین مصوبه جدید یک واقعیت دوگانه دارد؛ وامها بزرگتر شدهاند اما خانه هم بسیار گرانتر شده است. وام ۲ میلیاردی روی کاغذ عدد بزرگی است، ولی در بازار امروز تهران ممکن است تمام آن به اندازه یک اتاق هم قدرت خرید نداشته باشد.
.gif)
