به گزارش اقتصادنامه به نقل از روابط عمومی شرکت فولاد هرمزگان، علیرضا رحیم در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران گفت: فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۵ رکورد جدید تولید شش ماهه را در تولید اسلب ثبت کرد و رشد ۰.۹۲ درصدی را رقم زد. تولید آن در نیمه اول سال ۱۴۰۵، به ۷۴۸ هزار و ۱۰۸ تن رسید.

وی افزود: درآمد عملیاتی ۱۴۸، سود ناخالص ۴۱۹ درصد، سود عملیاتی ۵۹۶ درصد و سود خالص فولاد هرمزگان ۴۳۸ نیز در نیمه اول امسال نسبت به سال گذشته رشد داشت و در همین حال بهای تمام‌شده آن نیز ۱۰۵ درصد افزایش پیدا کرده است.

رشد ریالی در برابر افت ارزش دلاری محصولات فولادی

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان با مقایسه بهای ریالی و دلاری تختال در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، افزود: ارزش محصولات زنجیره فولاد (آهن اسفنجی، شمش و اسلب) در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به شهریور ۱۴۰۴ در محاسبه ریالی افزایش داشته است، اما در محاسبه دلاری کاهش پیدا کرده است. کاهش قیمت دلاری فولاد در کنار رشد ریالی، مدیران را دچار توهم سودآوری می‌کند، در حالی که صنعت فولاد با چالش جدی مازاد عرضه جهانی در سال ۲۰۲۸ و عقب‌ماندگی تکنولوژیک روبه‌رو است و باید با تصمیم‌های سخت، مسیر سرمایه‌گذاری‌ها را از زیرساخت‌های انرژی به سمت فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی تغییر دهد.

رحیم با اشاره به کارنامه شش ماهه این شرکت اظهار کرد: گزارش ۶ ماهه نشان‌دهنده رشد ۱۴۸ درصدی درآمد است. شاید در نگاه نخست این عدد عجیب به نظر برسد، اما باید دید پشت این ارقام چه واقعیتی نهفته است. سال گذشته نیز این مسئله افزایش ریالی درآمد در مقابل کاهش دلاری آن مطرح شد و برخی از فعالان صنعت فولاد از این موضوع بهره بردند. اکنون باید بررسی شود که رابطه قیمت‌ها چگونه است و چرا این اتفاق رخ داده است.

مازاد عرضه جهانی و تغییر قواعد رقابت در صنعت فولاد

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان تاکید کرد: قواعد رقابت فولاد تغییر کرده است، صنعت فولاد جهان با مازاد ظرفیت جهانی و رشد محدود تقاضا رو به روست و ظرفیت بیشتر بدون محصول متمایز و بازار مشخص، ریسک رقابتی قیمت را افزایش می‌دهد. در نتیجه باید از هر تن فولاد ارزش بیشتری حاصل شود زیرا دامپینگ در صنعت فولاد رخ خواهد داد‌.

رحیم ادامه داد: بررسی تحولات جهانی نشان می‌دهد تمام تحلیل‌ها در حوزه فولاد از وقوع دامپینگ شدید در سال ۲۰۲۸ حکایت دارد و مازاد عرضه به حدود ۷۴۰ میلیون تن خواهد رسید. برای درک این حجم باید بدانیم کل تولید سالانه کشور ما حدود ۳۰ میلیون تن است و این یعنی با مازادی معادل ۲۵ برابر ظرفیت تولید کشور روبه‌رو خواهیم بود.

شش محور فناوری تعیین‌کننده آینده صنعت فولاد

وی با بیان اینکه در برابر این پدیده، آینده فولاد به ترکیبی از فناوری‌ها گره خورده نه یک مسیر واحد و آینده صنعت فولاد یک فناوری واحد نبوده و یک سبد از قابلیت‌هاست، خاطرنشان کرد: دنیا روی شش محور فناوری تمرکز کرده است که از جمله آن می‌توان دیجیتال، هوش مصنوعی، محصول ویژه، اقتصاد چرخشی، به صفر رسیدن تولید ضایعات، بازیابی حرارت و بهره‌وری انرژی، خوراک منعطف، آمادگی هیدروژنی و DRI/HBI و آهن کم‌کربن نام برد و فناوری‌هایی هستند که جهت فولاد جهان را تعیین می‌کنند.

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان اضافه کرد: هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال قابل کپی‌برداری نیستند و پایه‌گذاری آن‌ها بر مبنای داده است. امروز شرکت‌هایی مانند تاتا استیل برای اجرای هوش مصنوعی از ۸۰۰۰ سنسور استفاده می‌کنند، اما در شرکت‌های ما با کمبود داده یا داده‌های متناقض مواجه هستیم.

رحیم تاکید کرد: در حوزه‌های فناوری بین ۱۰ تا ۱۵ سال از دنیا عقب هستیم و نسل تولید ما با دنیا متفاوت است؛ چرا که تولید نسل جدید نیازمند دانش فنی و تکنولوژی به عنوان پشتوانه است. در حوزه کربن نیز حدود ۱۰ سال فاصله داریم، زیرا از ابتدا رویکرد ما بر پایه گاز بوده است نه زغال سنگ.

هزینه‌های زیرساختی و ضرورت تغییر مسیر سرمایه‌گذاری‌ها

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان با بیان اینکه در سال‌های گذشته صنعت فولاد استراتژی بقا را در پیش گرفت، عنوان کرد: به دلیل اینکه کمبود برق وجود داشت، به جای سرمایه‌گذاری در توسعه اصلی، شرکت‌ها به سمت ساخت نیروگاه رفتند و زیرساخت ایجاد کردند. این رویکرد سه فاجعه به بار آورد: نخست، از دست رفتن تولید دوم عدم تکمیل زنجیره یا اکتساب فناوری به دلیل انحراف سرمایه به زیر ساخت؛ سوم، عقب‌افتادگی در یادگیری و هوش مصنوعی که نیروی انسانی را دچار چالش کرده و جبران آن هزینه‌های پنهان سنگینی دارد؛گزارش طرح جامع نشان میدهد ۱۴ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای زیر ساخت تا افق ۱۴۱۰نیاز است. این باعث می سود بخش عمده‌ای از منابع صرف زیرساخت شده است.

وی تاکید کرد: به جای ایجاد هزینه کرد در ایجاد زیر ساخت باید هزینه در بنگاه صرف اکتساب فناوری و بهینه‌سازی‌ها و باید تحول از درون سازمان آغاز شود و واحد‌ها را با بهره‌وری و پیاده‌سازی سیستم‌های مشخص ارتقا دهیم. در دنیا نمونه‌هایی مانند شرکت پوسکو وجود دارد که با ۲۱ میلیون دلار سرمایه‌گذاری، ۴۰ میلیون تن در سال تولید دارد. امروز باید بپذیریم که کاهش هزینه تنها از مسیر خرید ارزان میسر نیست، بلکه نیازمند تغییر پارادایم و سنجش میزان ارزش افزوده ایجاد شده از هر واحد انرژی است.

تولید فولاد از تناژی به محصولات ویژه

رحیم با بیان اینکه مازاد عرضه در سال‌های آینده فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد می‌کند و تقاضا افزایش نمی‌یابد، تاکید کرد: مهم‌ترین راهبرد در این زمینه تولید فولادهای خاص و گریدهایی با ارزش افزوده بالا است. همچنین با توجه به اینکه در سال‌های اخیر شاهد اعمال محدودیت‌های انرژی برق و گاز برای صنعت و تغییر راهبرد فولاد بوده‌ایم، فولادسازان باید سیاست خود را از تولید حجمی به تولید محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر تغییر دهند. سیاستی که می‌تواند بخشی از هزینه‌های کاهش تولید را جبران کند.

وی ادامه داد: هم‌اکنون میانگین بهای فولاد صادراتی کشور ما کمتر از ۴۵۰ دلار به ازای هر تن است. در حالی که بسیاری از گریدهای خاص و آلیاژی بیش از یک هزار دلار به ازای هر تن ارزش دارند. بنابراین هنگامی که به سمت تولید این محصولات برویم، از یک سو ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند، و از سوی دیگر، صادرات آن‌ها ارزآوری بالاتری را برای کشور به ارمغان خواهد آورد.

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان تصریح کرد: با توجه به کمبود انرژی در کشور، ضروری است که دولت همچنان متولی تامین انرژی برای کشور بشود و صنعت فولاد نیز به وظیفه اصلی خود یعنی تولید فولاد بپردازد و تمرکز خود را بر بهینه‌سازی خطوط تولید، تکمیل فناوری‌ها، افزایش دانش فنی و مهارت متخصصان بگذارد تا با تولید محصولات خاص، ارزش افزوده بیشتر، ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنند.

رحیم اضافه کرد: باید خودمان را برای آینده آماده و توانمند کنیم و در حوزه‌هایی مانند اندازه‌گیری و پایش انتشار کربن، کاهش آلایندگی، حرکت به سمت سبز شدن و توسعه اقتصاد چرخشی، اقدامات مؤثری انجام دهیم تا بتوانیم از شرایط فعلی عبور کنیم. مدیران باید توانایی اتخاذ تصمیم‌های مهم و راهبردی را داشته باشند و اقدامات ضروری و اولویت‌دار را در دستور کار قرار دهند. در مقابل، باید از فعالیت‌هایی که ارزش افزوده‌ای ایجاد نمی‌کنند یا در راستای شش محور فناوری مورد توجه فولادسازان جهان نیستند، فاصله بگیریم تا صنعت فولاد ایران بتواند در فضای مناسب‌تری فعالیت کند، به حیات خود ادامه دهد و قدرت رقابت خود را حفظ کند.

وی با اشاره به حجم دامپینگ و شرایط رقابتی حاکم بر بازار فولاد چین در آینده نزدیک، بیان کرد: صنعت فولاد ایران توان رقابت با قیمت‌ها و شرایط موجود را نخواهد داشت و با خطر شکست مواجه می‌شود. بنابراین، به جای تمرکز صرف بر طرح مشکلاتی مانند کمبود گاز، برق و آب، باید ظرفیت‌های داخلی خود را بررسی کنیم و ببینیم چه اقداماتی برای بهبود شرایط امکان‌پذیر است. لازم است فناوری‌های مورد استفاده را ارتقا دهیم، مهارت نیروی انسانی را افزایش دهیم، شکاف‌های موجود را شناسایی کنیم و برای رفع آن‌ها برنامه‌ریزی داشته باشیم. در نهایت، باید به سمت تولید محصولاتی حرکت کنیم که ارزش افزوده بیشتری برای کشور ایجاد کنند و زمینه افزایش درآمدهای ارزی را نیز فراهم آورند.

نقشه راه فولاد هرمزگان برای گذار فناورانه و سبز

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان تصریح کرد: در فولاد هرمزگان برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدتی را آغاز کرده‌ایم که یکی از آن‌ها رصدخانه فناوری و نواروی است که محور اصلی آن تغییر تفکر و استفاده از نیروی انسانی جوان، پرانرژی و خلاق است. همچنین سه برنامه راهبردی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را برای اجرای نقشه راه خود در نظر گرفته‌ایم. در همین حال نقشه راه گذار سبز را ترسیم کرده‌ایم. از نگاه فولاد هرمزگان، کربن کمتر، بهره‌وری بیشتر و مزیت پایدار را به دنبال دارد.

وی در پایان گفت: امروز زمان اتخاذ تصمیم‌های سخت فرا رسیده است؛ اگر در طرح جامع فولاد به شش محور توسعه توجه نکنیم، کل طرح زیر سوال می‌رود و نیاز به سیاست‌گذاری‌های جدید در صنعت فولاد داریم. ما مدیران فولاد بابد ببینم چه اقداماتی که ضروری نیست را تعطیل کنیم و چه اقداماتی که حتی در دوران مسئولیت ما به پایان نمی‌رسد، با جدیت پیگیری کنیم. همچنین هزینه‌ها را صرف بهینه‌سازی در شرکت کنیم که تاب‌آوری بنگاه را در بازارهای صادراتی آینده توسعه دهیم.